Mars’ta yıllardır gördüğümüz göl yatakları ve su izleri bilim insanlarını hep aynı soruya getiriyordu, bu gezegen bu kadar soğukken bu kadar çok sıvı su nasıl var olabildi. Yeni yapılan araştırmalar ise oldukça sade ama etkili bir cevap ortaya koyuyor. İnce mevsimsel buz tabakaları. Yani kalın buzullar değil, her yıl oluşup eriyen hafif bir buz örtüsü. Araştırmacılar bu buzun altındaki suyu adeta bir battaniye gibi sardığını ve göllerin on yıllarca sıvı kalmasına yardımcı olduğunu söylüyor.
Rice Üniversitesi’nden bilim insanları Mars’a özel uyarlanmış bir iklim modeli kullanarak özellikle Gale Krateri gibi bölgelerde küçük göllerin nasıl davranmış olabileceğini simüle etti. Ortalama hava sıcaklıkları donma noktasının çok altında olsa bile bu göllerin ince bir buz katmanının altında uzun süre sıvı kalabildiği ortaya çıktı. Bu da şu an Mars yüzeyinde gördüğümüz kıyı çizgileri tortu katmanları ve mineral birikimlerinin sıcak bir gezegen gerektirmeden açıklanabileceği anlamına geliyor.
Çalışmanın başındaki isimlerden Eleanor Moreland bu sonucu oldukça heyecan verici buluyor çünkü Mars’ta kalın ve kalıcı buz tabakalarına dair net kanıtlar yok ama buna rağmen göl havzaları hâlâ çok belirgin. Yeni model tam da bu boşluğu dolduruyor. İnce buz tabakası kışın suyu yalıtıyor yazın ise güneş ışığının içeri girmesine izin veriyor ve böylece göl her yıl yavaşça donup tekrar çözülüyor. Sonuçta su tamamen kaybolmadan yıllarca orada kalabiliyor. Araştırma ekibi Dünya için geliştirilmiş iklim araçlarını Mars’a uyarladı ve gezegenin yaklaşık 3.6 milyar yıl önceki halini taklit eden onlarca farklı senaryo çalıştırdı. Daha zayıf güneş ışığı karbondioksit ağırlıklı atmosfer ve Mars’a özgü mevsim döngüleri hesaba katıldı. Her senaryoda göller yaklaşık 30 Mars yılı boyunca izlenerek gerçekten kalıcı olup olamayacakları test edildi.
Ortaya çıkan tablo oldukça net. Bazı göller tamamen donuyor ama bazıları ince buz altında istikrarlı şekilde sıvı kalmayı başarıyor. Bu da Mars’ın geçmişte sürekli sıcak olması gerekmeden yüzey suyuna sahip olabileceğini gösteriyor. Başka bir deyişle Mars sandığımızdan çok daha uzun süre yaşanabilir koşullara sahip olmuş olabilir. Bilim insanları şimdi aynı modeli gezegenin diğer bölgelerine de uygulamayı planlıyor. Eğer benzer sonuçlar başka havzalarda da çıkarsa Mars’ın soğuk ama sulu bir geçmişe sahip olduğu fikri daha da güçlenecek. Ve bu da Kızıl Gezegen’de yaşam ihtimali tartışmalarına bambaşka bir boyut kazandıracak gibi duruyor.
Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
