Çocukları dijital dünyadaki olumsuz içeriklerden korumayı amaçlayan yeni kanun teklifinde düzenleme çalışmalarında sona gelindi. Anadolu Ajansı muhabirlerinin edindiği bilgilere göre AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan teklif önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığına sunulacak. Kanun teklifi özellikle 15 yaşından küçük çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği riskleri azaltmayı hedefliyor.
Sosyal medya ve dijital oyunlar bu düzenlemenin ana odak noktaları arasında yer alıyor. Teklif kapsamında hem içerik denetimi hem de platform sorumlulukları yeniden tanımlanıyor. Dijital oyunların çocuk gelişimi üzerindeki etkileri uzun süredir kamuoyunda tartışılıyordu. Bu kapsamda hazırlanan düzenleme devletin dijital alanlardaki denetim yetkisini genişletmeyi amaçlıyor. Yetkililer teklifin çocukların güvenliği açısından önemli bir boşluğu dolduracağını ifade ediyor. Ancak düzenleme bazı maddeleriyle oyun ekosisteminde tartışma yaratmış durumda. Özellikle uluslararası oyun platformlarını ilgilendiren yükümlülükler dikkat çekiyor. Kanun teklifinin Meclis gündemine gelmesiyle birlikte detayların daha netleşmesi bekleniyor.
Yaş derecelendirmesi zorunlu hale geliyor

Kanun teklifinin en dikkat çeken maddelerinden biri dijital oyunlar için yaş derecelendirmesinin zorunlu hale getirilmesi oluyor. Taslağa göre oyun geliştiricileri ve yayıncıları “oyun sağlayıcı” olarak tanımlanıyor. Oyun sağlayıcıların piyasaya sundukları tüm oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmesi gerekecek. Yaş derecelendirmesi yapılmayan oyunların Türkiye’de satışına ve erişimine izin verilmeyecek. Bu uygulamayla çocukların yaşlarına uygun olmayan içeriklere erişiminin önlenmesi hedefleniyor. Yaş derecelendirme sistemine ilişkin teknik ayrıntılar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. BTK hangi yaş gruplarının hangi içeriklere erişebileceğini belirleyen kriterleri tanımlayacak. Oyunların içerik yapısı şiddet unsurları ve çevrim içi etkileşim özellikleri bu değerlendirmede etkili olacak. Bu düzenleme dijital oyun sektöründe yeni bir denetim mekanizması anlamına geliyor. Oyun geliştiricileri için ek yükümlülükler doğması bekleniyor. Ancak yetkililer bu adımın çocukların dijital güvenliği açısından gerekli olduğunu vurguluyor.
Temsilci bulundurma şartı tartışma yarattı
Kanun teklifinin kamuoyunda en fazla tepki çeken maddesi oyun dağıtıcılarına yönelik temsilci bulundurma zorunluluğu oldu. Dijital mağazalar “oyun dağıtıcı” olarak tanımlanıyor. Bu kapsama Steam Epic Games Store PlayStation Store Xbox Store Nintendo eShop EA App Ubisoft Store GOG ve Rockstar Games Launcher gibi platformlar dahil ediliyor. Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının Türkiye’de temsilci bulundurması zorunlu hale getiriliyor. Temsilci bulundurmayan platformlara ağır yaptırımlar öngörülüyor. İlk aşamada 1 milyon TL ile 30 milyon TL arasında idari para cezası uygulanması planlanıyor. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde internet bant genişliği önce yüzde 50 ardından yüzde 90 oranında daraltılabilecek. Bu durum platformlara erişimin büyük ölçüde kısıtlanması anlamına geliyor. Oyuncular bu maddeye sosyal medyada #OYUNUMADOKUNMA etiketiyle tepki gösterdi. Tepkilerin ardından Anadolu Ajansı’nın haberinde temsilci bulundurma şartına yer verilmemesi dikkat çekti. Bu durum söz konusu maddede geri adım atılmış olabileceği yönünde yorumlandı. Ancak taslak metinde bu yükümlülük hâlâ yer alıyor.
BTK’ya geniş yetkiler tanınıyor
Kanun teklifi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yetkilerini de önemli ölçüde genişletiyor. BTK riskli görülen oyunların Türkiye’de erişime kapatılmasını talep edebilecek. Ayrıca oyun sağlayıcılardan kurumsal yapı algoritmalar ve veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere kapsamlı bilgi talep edilebilecek. Bu düzenleme dijital oyunların yalnızca içerik açısından değil teknik altyapı açısından da denetlenmesini mümkün kılıyor. Yetkililer bu yetkilerin çocukları zararlı içeriklerden korumak amacıyla kullanılacağını belirtiyor. Ancak sektör temsilcileri bu kadar geniş denetim yetkisinin belirsizlik yaratabileceği görüşünde. Özellikle uluslararası şirketlerin Türkiye pazarına bakışının etkilenebileceği ifade ediliyor. BTK’nın çıkaracağı ikincil düzenlemeler uygulamanın sınırlarını belirleyecek. Bu nedenle sektör oyuncuları yönetmelik sürecini yakından takip ediyor. Kanun teklifinin yasalaşması halinde dijital oyun ekosisteminde yeni bir dönem başlayacak. Düzenlemenin nasıl uygulanacağı ve hangi platformların nasıl etkileneceği önümüzdeki süreçte netleşecek. Oyuncular ve geliştiriciler açısından belirsizlik devam ediyor.
Oyun ekosistemi ve kullanıcı tepkisi
Dijital oyun sektörü Türkiye’de milyonlarca kullanıcıyı kapsayan büyük bir ekosistem oluşturuyor. Bu nedenle kanun teklifine yönelik tepkiler kısa sürede geniş kitlelere yayıldı. Oyuncular özellikle erişim kısıtlaması ihtimaline karşı endişelerini dile getirdi. Sosyal medya kampanyaları düzenlendi ve temsilci zorunluluğunun kaldırılması talep edildi. Bazı sektör temsilcileri yaş derecelendirmesi düzenlemesini olumlu karşılarken platformlara yönelik ağır yaptırımların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Yetkililer ise çocukların korunmasının öncelikli hedef olduğunu vurguluyor. Kanun teklifinin Meclis sürecinde değişikliğe uğrayıp uğramayacağı merak konusu. Özellikle temsilci bulundurma şartının nihai metinde yer alıp almayacağı yakından izleniyor. Düzenleme kabul edilirse Türkiye dijital oyun alanında en kapsamlı yasal çerçevelerden birine sahip olacak. Bu durum hem oyuncular hem de sektör için uzun vadeli sonuçlar doğurabilir. Önümüzdeki günlerde TBMM’de yapılacak görüşmeler belirleyici olacak.