Türkiye’de çocukların dijital dünyada daha güvenli bir ortamda bulunmasını hedefleyen yeni bir düzenleme gündemin üst sıralarına yerleşti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmayla, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına erişiminin tamamen yasaklanması planlanıyor. Üstelik bu yasak, ebeveyn izni olsa dahi geçerli olacak şekilde kurgulanıyor. Düzenleme, dijital çağda çocukların korunmasına yönelik en kapsamlı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Hazırlanan mevzuat değişikliği, yalnızca sosyal medya ile sınırlı değil. Çevrim içi oyunlar, ebeveyn denetimi araçları ve platformlara getirilecek yeni sorumluluklar da paketin önemli parçaları arasında yer alıyor. Hedef, çocukların internetle olan ilişkisini tamamen kesmek değil, yaşlarına uygun ve kontrollü bir dijital deneyim sunmak.
Sosyal medya için net yaş sınırı geliyor
Meclis’te yapılan bilgilendirme sunumlarında paylaşılan bilgilere göre, sosyal medya erişim yaşı 15 olarak belirlenecek. Bu yaşın altındaki çocuklar, ailelerinin onayı bulunsa bile sosyal medya platformlarında hesap açamayacak. Yetkililer, bu kuralın çocukların psikolojik ve sosyal gelişimi açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor.
Düzenlemenin etkili şekilde uygulanabilmesi için sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama sistemleri kurma zorunluluğu getirilecek. Kimlik doğrulama, yapay zekâ destekli yaş tahmini ya da benzeri teknik çözümlerin nasıl uygulanacağı ise çıkarılacak yönetmeliklerle netleşecek. Böylece yaş sınırının yalnızca teoride kalmaması hedefleniyor.
Oyunlarda yaş sınırlaması zorunlu hale geliyor
Sosyal medya için daha katı bir yaklaşım benimsenirken, çevrim içi oyunlar konusunda daha dengeli bir model öne çıkıyor. Yeni düzenlemede oyunlara doğrudan bir yasak getirilmesi planlanmıyor. Bunun yerine, yaşa uygun derecelendirme sisteminin zorunlu hale getirilmesi ve çocukların yalnızca kendi yaş grubuna uygun oyunlara erişebilmesi amaçlanıyor.
Türkiye’de hâlihazırda kullanılan PEGI gibi derecelendirme sistemleri bugüne kadar çoğunlukla bilgilendirme amacı taşıyordu. Yeni düzenlemeyle bu etiketlerin fiilen erişim kısıtlamasına dönüşmesi gündemde. Böylece yaş sınırı olan oyunların, kimlik ya da hesap doğrulaması olmadan oynanmasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Ebeveyn denetimi ve platformlara yeni sorumluluklar
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını ebeveyn denetimi oluşturuyor. Sosyal medya platformlarının, ebeveynlerin çocuk hesaplarını kontrol edebileceği denetim araçlarını zorunlu olarak sunması isteniyor. Bu sayede ailelerin, çocuklarının dijital aktiviteleri üzerinde daha etkin bir gözetim sağlaması amaçlanıyor.
Ayrıca platformlara, zararlı içeriklere yönelik şikâyetlerin iletilebileceği aktif başvuru mekanizmaları kurma ve alınan önlemlerle ilgili düzenli raporlama yapma yükümlülüğü de getirilecek. Yetkililer, bu adımların çocukları dijital risklerden korumada önemli bir eşik olacağını belirtiyor.
Yeni düzenleme hayata geçtiğinde, Türkiye’de çocukların dijital dünyayla ilişkisi köklü biçimde değişebilir. Sosyal medya yasağı ve oyunlarda yaşa uygun erişim modeli, hem aileler hem de teknoloji şirketleri için yeni bir dönemin kapısını aralıyor.